Cyberbezpieczeństwo

Zapoznaj się z poniższymi zasadami cyberbezpieczeństwa, bo Twoje bezpieczeństwo zaczyna się od małych decyzji każdego dnia:

1. Chroń swoje dane osobowe.
   Ludzie pokazują zbyt wiele w Internecie, chwaląc się np. zdanym prawem jazdy lub nowym dowodem. Czy wiesz, że takie działania mogą mieć bardzo poważne konsekwencje? W ten sposób złodzieje bardzo szybko identyfikują swoją ofiarę, ponieważ mogą poznać numer PESEL, adres zamieszkania i inne dane, które następnie wykorzystują do działań przestępczych. Nie publikuj swoich danych w sieci i nie pomagaj cyberprzestępcom.
2. Aktualizuj swój system oraz program antywirusowy.
   W każdej chwili możesz stać się ofiarą cyberataku. Aktualizuj aplikacje i system operacyjny, bo poprawki bezpieczeństwa usuwają znane luki wykorzystywane przez cyberprzestępców. Zabezpiecz swoje urządzenia elektroniczne (komputer, tablet, smartfon) programem antywirusowym i regularnie go aktualizuj.
3. Instaluj oprogramowanie z zaufanych źródeł.
   Pobieraj aplikacje wyłącznie z oficjalnych sklepów (Google Play, App Store, Microsoft Store) lub ze stron producentów, unikając linków z wiadomości i reklam. Nie instaluj „cracków”, pirackich wersji i programów z nieznanych forów – to częste źródło złośliwego oprogramowania. Przed instalacją sprawdź nazwę wydawcy, opinie oraz wymagane uprawnienia (np. latarka nie powinna żądać dostępu do SMS). Jeśli instalator lub plik wygląda podejrzanie, przerwij instalację i skonsultuj to z informatykiem.
4. Zawsze ustawiaj silne hasła.
   Badania pokazują, że wiele osób nadal stosuje słabe hasła. Aby hasło było silne, musi być odpowiednio i długie i zawierać cyfry i znaki specjalne. Nie zapisuj hasła otwartym tekstem, najbezpieczniejszym miejscem przechowywania haseł jest menadżer haseł. Nie używaj tego samego hasła w innym miejscu, nikomu go nie udostępniaj. Tam, gdzie to możliwe – włącz m.in. opcję logowania wieloskładnikowe, opisane poniżej. Pamiętaj, że hasło jest to pierwsza bariera, z jaką musi spotkać się cyberoszust, w trakcie próby włamania na Twoje konto.
5. Włącz uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA).
   Uwierzytelnianie wieloskładnikowe dodaje drugi „zamek” do konta, dzięki czemu samo hasło nie wystarczy przestępcy do zalogowania. Najbezpieczniejsze są kody z aplikacji uwierzytelniającej lub klucz sprzętowy, a nie SMS (SMS bywa przechwytywany). Włącz MFA szczególnie na poczcie e-mail, bankowości, profilach społecznościowych i wszędzie tam, gdzie przechowujesz dane osobowe. Zapisz kody odzyskiwania w bezpiecznym miejscu, aby nie stracić dostępu do konta, gdy zmienisz telefon. Pamiętaj, że oszuści mogą próbować wyłudzić również kody MFA – nie podawaj ich nikomu i wpisuj je tylko na prawdziwej stronie usługi.
6. Nie zapominaj o wylogowaniu się.
   Silne hasła mają sens tylko wtedy, gdy pamiętasz o wylogowaniu się! Ta czynność po zakończeniu pracy z danym systemem, aplikacją lub usługą powinna być Twoim naturalnym odruchem. Jeśli pozostajesz zalogowany/a dłużej niż potrzebujesz i zostawiasz przy tym sprzęt bez nadzoru, zapraszasz do nadużycia, włamania czy przejęcia konta.
7. Zachowaj ostrożność używając bankowości elektronicznej.
   Przestrzegaj zasad bezpieczeństwa, jakich wymaga od Ciebie bank, gdy korzystasz z bankowości elektronicznej. Kupując w sklepach internetowych, sprawdzaj, czy mają one szyfrowane połączenie – oznaczone kłódką i odpowiednim certyfikatem. Płać tylko z własnego komputera lub telefonu. Nie wchodź też na stronę banku z linku w wyszukiwarce, lecz wpisuj adres ręcznie. Tak samo postępuj z numerem konta odbiorcy przelewu. Jeśli osoba podszywająca się pod „bank” pyta Cię o hasła, czy też inne poufne dane, np. kod PIN do karty płatniczej, nie odpowiadaj! Na pewno nie jest to bank, który nigdy nie pyta o Twoje poufne dane i hasła! Zachowuj ostrożność, nie spiesz się i nie rozpraszaj.
8. Nigdy nie odwiedzaj podejrzanych stron.
   Zanim wejdziesz na nieznaną Ci stronę internetową, upewnij się, że jest ona bezpieczna. Możesz w tym celu użyć wbudowanych narzędzi bezpieczeństwa przeglądarek internetowych, jednak najlepiej zastosuj dodatkowo zewnętrzne narzędzie do sprawdzania witryn. Warto również zweryfikować czy strona posiada certyfikat https. Chodzi o twoje bezpieczeństwo, dlatego pamiętaj – podejrzane strony i linki to także źródło wirusów.
9. Uważaj na wiadomości i linki nieznanego pochodzenia.
   Nigdy nie otwieraj wiadomości i dołączonych do nich załączników z nieznanych źródeł. Zawsze weryfikuj linki, które chcesz otworzyć i upewnij się, że wiesz, dokąd one zaprowadzą. Najedź myszką na dowolny link, żeby zweryfikować adres URL, z którym link jest naprawdę powiązany. Trzeba mieć świadomość, że najczęściej to właśnie w załącznikach mogą być ukryte złośliwe oprogramowania, wirusy i wiele innych.
10. Zawsze twórz kopię zapasową.
    Tworzenie kopii zapasowej danych, czyli tzw. „backup”, to nic innego jak dodatkowe zabezpieczenie Twoich plików. Służy ono do odtworzenia oryginalnych danych w przypadku ich utraty bądź uszkodzenia.
11. Uważaj na fake newsy.
    Cokolwiek czytasz – daj sobie czas na sprawdzenie źródła, autorów, datę publikacji, dokładną analizę tekstu i porównanie go z opiniami ekspertów. Cyberprzestępcy będą grać na Twoich emocjach oraz będą Tobą manipulować, produkując „fake newsy”, którym łatwo uwierzyć.
12. Pamiętaj – nigdy nie jest za późno na edukację.
    Zwracaj m.in. uwagę na komunikaty, jakie otrzymujesz m.in. od swojego banku na temat bezpieczeństwa. Chwila, którą poświęcisz na ich przeczytanie, może uchronić Cię w przyszłości przed utratą danych i pieniędzy. [Źródło: opracowanie własne na podstawie Cyberbezpieczeństwo – Banki w Polsce].